การจดทะเบียนมูลนิธิ

 คำแนะนำสำหรับการจัดตั้งและดำเนินงานมูลนิธิ

สมาคมสันนิบาตมูลนิธิแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์(ส.ม.ท.)
ได้พิจารณาเห็นว่าในปัจจุบันมีผู้สนใจก่อตั้งมูลนิธิกันมาก แต่ยังไม่เข้าใจการดำเนินการจัดตั้งว่ามีขั้นตอนอย่างไร
เมื่อได้รับอนุมัติให้จัดตั้งและจะต้องดำเนินการอย่างไร
จึงเห็นสมควรจัดทำคำแนะนำการจัดตั้งมูลนิธิและการดำเนินการของมูลนิธิขึ้น
เพื่อให้เข้าใจโดยง่าย และเป็นการอำนวยความสะดวกในแนวทางปฏิบัติ

ความหมายของมูลนิธิ

ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
มาตรา
110 ได้บัญญัติความหมายของมูลนิธิไว้ว่า
มูลนิธิได้แก่ ทรัพย์สินที่จัดสรรไว้โดยเฉพาะสำหรับวัตถุประสงค์
เพื่อการกุศลสาธารณะ การศาสนา ศิลปะ วิทยาศาสตร์ วรรณคดี การศึกษา
หรือเพื่อสาธารณะประโยชน์อย่างอื่นโดยมิได้มุ่งหาประโยชน์มาแบ่งปันกัน
และได้จดทะเบียนตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้

การจัดการทรัพย์สินของมูลนิธิ
ต้องมิใช่เป็นการหาผลประโยชน์เพื่อบุคคลใด
นอกจากเพื่อดำเนินการตามวัตถุประสงค์ของมูลนิธินั้นเองกล่าวโดยสรุป
ความหมายของมูลนิธิตามข้อกฎหมายข้างต้นนี้ให้ความสำคัญอยู่ที่ทรัพย์สินคือ
เป็นการนำเอาเงินสด และอสังหาริมทรัพย์มารวมกันเข้าเป็นกองทุน
เพื่อทำกิจกรรมให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์
ดังจะเห็นได้จากหลักเกณฑ์ของการจัดตั้งมูลนิธิ
ซึ่งทาวงราชการได้กำหนดหลักการและจำนวนเงินทุน
ทุนทรัพย์เริ่มแรกที่นำมาจดทะเบียนไว้ดังนี้

  ใน การจดทะเบียนจัดตั้งมูลนิธิต้องมีกองทุนเป็นเงินสดไม่น้อยกว่า
500,000 บาท
ถ้าเป็นทรัพย์สินอย่างอื่นต้องมีเงินสดไม่น้อยกว่า
250,000 บาท
และเมื่อรวมกับทรัพย์สินอื่นแล้วต้องมีมูลค่าไม่น้อยกว่า
500,000บาท

  แต่ ถ้ามูลนิธิที่มีวัตถุประสงค์เพื่อการสังคมสงเคราะห์
ส่งเสริมการศึกษา การกีฬา ศาสนา สาธารณภัย และเพื่อการบำบัดรักษา ค้นคว้า
ป้องกันผู้ป่วยจากยาเสพติด เอดส์
หรือมูลนิธิที่ก่อตั้งโดยหน่วยงานของรัฐได้รับการผ่อนผันให้มีทรัพย์สินเป็น
กองทุนไม่ต่ำกว่า
200,000 บาท
ถ้าเป็นทรัพย์สินอย่างอื่นจะต้องมีเงินสดไม่น้อยกว่า
100,000 บาท และเมื่อรวมกับทรัพย์สินอื่นแล้วต้องมีมูลค่าไม่น้อยกว่า 200,000
บาท

การเตรียมการจัดตั้งมูลนิธิ

ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
มาตรา
111 ได้กำหนดให้มูลนิธิ
ต้องมีข้อบังคับและต้องมีคณะกรรมการของมูลนิธิ ประกอบด้วยบุคคลอย่างน้อย
3 คน เป็นผู้ดำเนินกิจการของมูลนิธิตามกฎหมายและข้อบังคับของมูลนิธิ
การก่อตั้งมูลนิธิ ต้องมีบุคคลหรือคณะบุคคลมารวมกันปรึกษาหารือ
เพื่อดำเนินการในเรื่องดังต่อไปนี้

   ทรัพย์สินที่จะจัดตั้งมูลนิธิ

   จัดทำข้อบังคับของมูลนิธิ

   กำหนดที่ตั้งของสำนักงานมูลนิธิ

   แต่งตั้งและกำหนดตำแหน่งกรรมการมูลนิธิ เช่น
ประธานกรรมการ รองประธานกรรมการ เหรัญญิก เลขานุการ เป็นต้น

   แต่ง ตั้งบุคคล
เพื่อมอบหมายให้ดำเนินการในเรื่องการยื่นเรื่องราวของมูลนิธิ
เมื่อได้ประชุมกันกระทำตาม ข้อ
1-5 แล้วให้ผู้ได้รับมอบหมายจัดทำเอกสารเพื่อยื่นเรื่องขอจัดตั้งมูลนิธิจำนวน
4 ชุดดังนี้

             1.     รายชื่อเจ้าของทรัพย์สินและรายการทรัพย์สินที่จะจัดสรรสำหรับมูลนิธิ

             2.    
รายชื่อ
ที่อยู่ และอาชีพของผู้จะมาเป็นกรรมการของมูลนิธิทุกคน

             3.    
ข้อบังคับของมูลนิธิ

             4.    
หนังสือคำมั่นสัญญาว่าจะให้ทรัพย์สินแก่มูลนิธิของเจ้าของทรัพย์สินตาม
(
1) ที่มีผลตามกฎหมาย

             5.    
สำเนาพินัยกรรม
ในกรณีที่การขอจดทะเบียนมูลนิธิหรือจัดสรรทรัพย์สินสำหรับมูลนิธิตาม (
1)
เกิดขึ้นโดยผลของพินัยกรรม

     สำเนา
ภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชนหรือบัตรประจำตัวอื่นที่ส่วนราชการหน่วยงานของ รัฐ
หรือรัฐวิสาหกิจออกให้ และสำเนาภาพถ่ายทะเบียนบ้านของบุคคลตาม (
1)
และ (2) หรือหลักฐานอื่นที่สามารถแสดง                      สถานภาพของบุคคลและถิ่นที่อยู่ในทำนองเดียวกัน
ในกรณีที่บุคคลดังกล่าวเป็นผู้ไม่มีหลักฐานตามที่กำหนด เช่น
คนต่างด้าวหรือพระภิกษุ

     แผนผังโยสังเขปแสดงที่ตั้งสำนักงานใหญ่
และที่ตั้งสำนักงานสาขาทั้งปวง (ถ้ามี) ***

     หนังสืออนุญาตจากเจ้าของหรือผู้ครอบครองให้ใช้สถานที่ตามข้อ
***

     สำเนารายงานการประชุมจัดตั้งมูลนิธิ

     หนังสือรับรองราคาประเมินที่ดินของเจ้าหน้าที่ดินและสำเนาโฉนดที่ดิน
(กรณีมีที่ดินอยู่ในกองทุนที่จะจัดตั้งมูลนิธิ)

     อื่นๆ (ถ้ามี)